مغز کودک‌تان غذاهای مقوی بدهید

مغز کودک‌تان غذاهای مقوی بدهید

آیا دوست دارید کودک‌تان در مدرسه عملکرد بهتری داشته باشد؟ کمی به رژیم غذایی او متمرکز شوید و ببینید در طول روز چه غذاهایی مصرف می‌کند؟

غذای مغذی رشد مغزی کودکان را تقویت می‌کند و به علاوه عملکرد ذهنی، حافظه و تمرکز آن را هم افزایش می‌دهد.

ماهی سالمون : اسیدهای چرب نظیر آنچه در سالمون یافت می‌شود بهترین منبع امگا3 DHA و EPA است که هر دو برای رشد و عملکرد مغز ضروری است. در واقع مطالعات تازه نشان می‌دهد افرادی که بیشتر از اسیدهای چرب در رژیم غذایی‌شان استفاده می‌کنند ذهن تیزتری داشته و آزمون‌های مهارت‌های ذهنی را بهتر انجام می‌دهند.

اگر چه ماهی‌های تن نیز منبع غنی از امگا3 هستند اما مانند سالمون اسیدچرب ندارند. ماهی تن منبع خوبی از پروتئین‌های لخم است و این ماده در مقایسه با سالمون اسیدچرب کمتری دارد، بنابراین به جای دادن ساندویچ به کودکان، از ماهی سالمون سالادی تهیه کرده و به صورت ساندویچ به آنها بدهید. مخلوط ماهی‌سالمون با کشمش، کرفس خرد شده و هویج بسیار مفید است.

 

تخم‌مرغ:
پروتئین منبع شناخته شده و غنی پروتئین است اما زرده تخم‌مرغ که دارای کولین فراوانی است به تکامل ذهنی و تقویت حافظه کودکان کمک می‌کند.هرگز کودکان خود را بدون خوردن صبحانه به مدرسه نفرستید و سعی کنید در این صبحانه حتما تخم‌مرغ وجود داشته باشد. حداقل یک شب در هفته، شام، صبحانه بخورید، یعنی تخم‌مرغ آب‌پز و نان تست. به کودکان خود کمتر نیمرو بدهید. سعی کنید بیشتر تخم‌مرغ آب‌پز برای‌شان آماده کنید.

 

کره بادام‌ زمینی
بادام زمینی و کره بادام‌زمینی منبع بسیار خوبی از ویتامین E است، یعنی ویتامینی که دارای آنتی‌اکسیدان‌هایی است که غشای اعصاب را محافظت می‌کند. علاوه بر این تیامین به مغز و سلول‌های مغزی کمک می‌کند تا از گلوکز برای تولید انرژی استفاده کنند.سعی کنید از موز و کره بادام‌زمینی یک ساندویچ تهیه کنید. یک سیب را حلقه‌حلقه کنید و میان آن کره بادام‌زمینی بریزید. روی سالاد خود یک قاشق کره بادام زمینی بریزید.

غلات کامل:
مغز به طور مداوم به قند نیاز دارد و غلات کامل این ماده را برای مغز مهیا می‌کنند. غلات که دارای فیبر فراوانی هستند کمک می‌کنند تا به طور مداوم و آهسته قند به بدن آزاد شده و همچین به دلیل داشتن ویتامین B برای سلامت سلول‌های عصبی لازم است.غلات را در ابتدای لیست خرید قرار دهید. نان و غلات هم برای کودکان بسیار مفید است. به جای چیپس، به عنوان میان‌وعده به کودک‌تان نان حاوی غلات بدهید.

جو و جوی پوست‌کنده:
جو یکی از آشناترین غلات برای کودکان است که برای مغز بسیار مفید است. جو انرژی مفید و سوخت کافی را برای مغز فراهم می‌کند. جو که دارای فیبر فراوانی است، مغز کودکان را تغذیه می‌کند تا در مدرسه عملکرد بهتری داشته باشد. جو همچنین منبع خوبی از ویتامین E و B، پتاسیم و روی است که بدن کودکان برای انجام عملکرد مغز با ظرفیت کامل به آن نیاز دارد.افزودن میوه‌های خشک و شیر سویا و دارچین به جو به علاوه تکه‌های لیمو و کمی عسل و موز تازه عصرانه یا میان‌وعده مفیدی برای کودکان است

سلامت ایران

چه غذاهايي سلامتي كودك را تهديد مي كند

امکان خفه شدن با مواد غذایی
▪ دندان های کودک تا سن ۴ سالگی قادر نیست، مواد غذایی را کاملاً خرد کند، بنابراین مواد غذایی کوچک یا سفت را که جویدن آنها مشکل است به کودک ندهید ، زیرا ممکن است باعث خفگی او شوند. بسیاری از غذاها می توانند باعث خفه شدن کودک شوند، مگر اینکه شکل و ترکیب آنها را تغییر دهید. مثلاً کره بادام زمینی به تنهایی باعث خفگی خواهد شد، ولی مخلوط کردن آن با شیر و یا مالیدن آن بر روی تکه ای نان تُست نه نان معمولی ( که باعث می شود کودک خوب آن را بجَوَد ) امکان خفگی را کاهش می دهد.
▪ سوسیس، حبه های انگور و سایر میوه ها و سبزی های خام بایستی به تکه های خیلی کوچک تقسیم شوند. تکه های گرد سوسیس ، هویج و حبه های انگور به علت گرد بودن به راحتی باعث خفگی می شوند.
▪ کودک در هنگام غذاخوردن باید بنشیند، راه نرود یا ندود.
▪ همیشه هنگام غذاخوردن کودک، کنار او باشید، چون در هنگام خفه شدن، کودک نمی تواند شما را صدا کند.
مواد غذایی زیر باعث خفگی می شوند، مگر اینکه شکل آنها را تغییر دهید :
۱) سوسیس
۲) تکه های بزرگ گوشت
۳) ماهی استخوان دار
۴) کره بادام زمینی
۵) آجیل
۶) میوه های سفت مثل سیب خام
۷) حبه های انگور
۸) سبزیجات سفت مثل هویج
۹) حبوبات
۱۰) آب نبات های سفت یا کوچک
۱۱) آدامس
۱۲) ذرت بو داده
● خرابی و پوسیدگی دندان ها
غذاهای کربوهیدرات دار ( شیرین ) که به سطح دندان می چسبند ، به راحتی باعث پوسیدگی دندان می شوند. کودک بعد از مصرف اینگونه غذاها باید دهان خود را با آب بشوید یا دندان های خود را مسواک کند تا امکان خرابی دندان کاهش یابد. نگذارید کودکتان مُدام چیزی بخورد یا نوشیدنی شیرین بنوشد تا زمان تماس مواد غذایی با دندان ها کاهش پیدا کند. برای جلوگیری از پوسیدگی دندان، کودک بایستی مواد فلوراید دار استفاده کند. از ۶ ماهگی تا ۶ سالگی، اگر آب محل زندگی کودک کمتر از ۳/۰ PPM فلوراید دارد، باید یک محلول فلوراید دار اضافی مصرف کند.

● یبوست
این مشکل در بین کودکان شایع است. اگر رژیم غذایی کودک دارای فیبر کافی متناسب با سن او باشد، از یبوست جلوگیری می شود. به همراه فیبر غذایی ، باید به مقدار کافی آب و مایعات نیز مصرف شود.
تعدادی از مواد غذایی که برای رفع یبوست مناسب هستند شامل :
▪ آلوی پخته
▪ انجیر تازه یا خیسانده در شیر یا به شکل کمپوت و مربای انجیر
▪ خاکشیر
▪ گلابی با پوست
▪ آناناس
▪ انواع برگه میوه ها مثل خیسانده برگه هلو یا زردآلو
▪ خشکبار مثل انجیر خشک ، آلوی خشک و کشمش
▪ آب پرتقال
▪ انگور
▪ تمشک
▪ طالبی
▪ روغن زیتون
▪ پیاز پخته
▪ تره
▪ چغندر
▪ گوجه فرنگی
▪ شاه توت رسیده
▪ توت فرنگی
▪ خربزه
▪ خوردن سیب با پوست به هنگام خواب و خوب جویدن آن
▪ نان سبوس دار و حبوبات مخصوصاً لوبیا.
● چاقی
کاهش وزن در کودکان چاق ۲ تا ۷ ساله توصیه نمی شود، زیرا کودک برای رشد و تکامل طبیعی نیاز به دریافت کافی مواد مغذی دارد و در صورت کم خوری ممکن است دچار کمبود مواد مغذی شود. اگر کودک دچار اضافه وزن است، بایستی در همان وزن باقی بماند تا به اندازه کافی قدش رشد کند و بعد از اِتمام دوران بلوغ رژیم بگیرد. فعالیت بدنی کم، اصلی ترین عامل بروز چاقی در کودکان است. روزانه حداقل ۶۰ دقیقه تحرک بدنی برای کودک لازم می باشد.
برای جلوگیری از چاقی :
▪ کودک نباید پرخوری کند.
▪ کودک خود را وادار به غذا خوردن نکنید.
▪ وعده های غذایی و میان وعده ها را سرساعت معین در هر روز به او بدهید.
▪ مقدار کافی و مناسب از واحدهای غذایی را مصرف کنید.
▪ میان وعده ها را با دقت تمام انتخاب کنید تا پرکالری و فاقد ارزش غذایی نباشند.
▪ مصرف آب میوه ها را کاهش دهید، زیرا هر چند که دارای مواد مغذی هستند، کالری زیادی نیز دارند.
▪ به عنوان جایزه به کودکتان مواد خوراکی پُرکالری ندهید.
▪ کودک خود را تشویق کنید تا روزانه فعالیت بدنی داشته باشند.
▪ سعی کنید بچه ها کمتر وقت خود را صرف تماشای تلویزیون و بازی با کامپیوتر کنند.
● مشارکت کودکان در انجام کارها
بچه ها دوست دارند مفید واقع شوند و والدین خود را خشنود کنند. از این فرصت می توانید استفاده کنید و به کودک خود در مورد نحوه انتخاب صحیح غذاها و مشارکت آنها در تهیه و پخت غذاهای ساده آموزش دهید. کودک از سن دو سالگی به بعد می تواند در آماده کردن غذا به شما کمک کند و به راحتی غذاهای نرم را با چاقو ببُرَد. وقتی علاقه و توانایی او افزایش یافت، در خرید و تهیه غذا بیشتر شرکت خواهد کرد.همچنین می تواند در چیدن غذا بر سر سفره، جمع کردن آن و تمیز کردن سفره کمک کند. کودک با انجام این کارها علاقه بیشتری به خوردن غذا پیدا خواهد کرد. البته این کار نیاز به صبر و حوصله فراوان و صرف وقت زیادی دارد.
اگر دوست دارید کودکتان در تهیه و آماده سازی غذا به شما کمک کند، موارد زیر را در نظر داشته باشید :
▪ بر روی تمام کارهای آنها نظارت کنید.
▪ وسایل مورد نیاز او را فراهم کنید و وقت کافی برای آن صرف کنید.
▪ قبل از شروع کار، به کودک خود نکات لازم را یاد آوری کنید.
▪ با توجه به توانایی کودک ، به او کاری دهید.
▪ شستن و تمیز کردن وسایل ومواد غذایی را نیز به عنوان بخشی از کار به او یاد دهید.

چگونه وچه موقع به کودک غذا بدهیم

گام اول موفقیت :

با حوصله طی مدت سه هفته یک لیست از خوراکی هایی که کودک آنها را دوست ندارند تهیه کنید.

گام دوم موفقیت :

یک مطالعه مناسب و معقول  را روی این خوراکی ها شروع کنید . چطور ؟

1)     سعی کنید بفهمید که کودک شما ممکن است بواسطه درد یا یک عارضه جسمی که بعد از خوردن این غذاها به آن دچار می گردد از این غذا ها متنفر باشد .

اگر جواب مثبت باشد بدون درنگ با یک متخصص تغذیه مجرب مشاوره نمایید تا راهنمایی لازم را انجام دهد چرا که رفتن ما بقی راه از عهده شما خارج است و نیاز به تخصص فنی دارد و متخصص تغذیه مطمئناً با هماهنگی  یک پزشک متخصص کودکان عارضه را شناسایی و آن را درمان خواهد نمود . اگر جواب منفی است ، گام بعدی را بردارید.

2)     مشخص کنید که بین غذاهای مورد تنفر ، چه موارد مشترکی وجود دارد برای مثال از نظر رنگ ، شکل ، مزه ، طعم و بو و ...

اگر جواب مثبت باشد ، شما علت را پیدا کرده اید و با تغییراتی که در غذاها می دهید ( بسته به نوع حساسیت کودک ) می توانید این غذاها را به کودک بخورانید . مثلاً اگر کودک نسبت به بو حساس است شما با تغییراتی که در پخت می دهید می توانید این مشکل را حل کنید و همچنین است در ارتباط با دیگر موارد ...

3)     بررسی کنید زمان خوردن این غذاها در کودک چه تاًثیراتی دارند ، یعنی آیا ممکن است کودک از یک غذای خاص برای ناهار متنفر باشد ولی برای شام آنرا مصرف کند و لذت ببرد و مواردی شبیه به این .

برای  مثال بر اساس تحقیقاتی که این مرکز به انجام رسانده است ما دریافته ایم اگر کودکانی که در مهد کودک گذاشته می شوند ظهرها به طور اجباری بخوابند و این خواب اجباری که معمولاً بعد از ناهار می باشد باعث ایجاد نوعی واکنش شرطی شدن کودکان برای نخوردن ناهار شود ، اکثر کودکان تا سالها از خوردن ناهار متنفر می شوند . اگر چنین است راهکار آن بسیار ساده است  که به تجربه ثابت گردیده است ، یعنی با دادن یک قول ساده مثل پارک رفتن – فیلم تماشا کردن یا بازی کردن بعد از ناهار می توانید ذهنیت کودک را در مورد این مسئله پاک کنید .

4)     بررسی کنید که آیا کودک خاطره بدی را که با خوردن غذا همراه شده ندارد ؟ مثلاً در هنگام خوردن آش والدین کودک به شدت با یکدیگر دعوا کرده باشند و احتمالاً موجب شکستن چیزی در منزل شده باشند ، که در نتیجه کودک برای همیشه از خوردن آن نوع غذا متنفر خواهد شد و مواردی مشابه این که شما می توانید با کمی تفحص به آن برسید و به نحوی که صلاح می دانید این ذهنیت را پاک کنید .

5)     مطالعه و دقت کنید که آیا ممکن است کودک شما غذاها را با چیزهایی مثل انواع حیوانات و حشرات مقایسه کند ؟ برای مثال در پژوهشکده ما کودکی بود که به شدت از ماکارونی می ترسید و با مطالعه زیاد ، دریافتیم این کودک ماکارونی های سس زده شده را دقیقاً شبیه به کرمهای خاکی باغچه پدر بزرگش می دید. و متاسفانه مادر کودک ماکارونی را به اجبار به کودک می خورانده که تصور آن برای شما هم مشکل است . این مساله باعث شده بود که کودک حتی از حالت تعادل روانی نیز خارج گردد .

در چنین مواقعی بایستی یا خیالبافی کودکان را تصحیح کنید یا نوع غذا را از حالت قبلی خارج نمایید و راهکارهایی شبیه به این مسئله را در پیش بگیرید . برای مثال نوع ماکارونی را از رشته ای به نوع صدفی آن تغییر دهید .

6)     دقت کنید که آیا ممکن است کودک شما بواسطه جلب توجه ، اقدام به نخوردن غذا بکند ، که البته این موضوع بیشتر درباره بچه هایی مصداق پیدا می کند که معمولاً تک فرزند بوده و در دوران کودکی با تمام وجود در مرکز توجه قرار داشته اند که با کم شدن این توجه ، کودک درصدد چاره جویی بر می آید و با اولین  موفقیت در این راه ، به ادامه آ ن تشویق می گردد.

در اینگونه موارد بایستی والدین با ملایم ترین روش ، به اصطلاح ناز کشیدن از کودک را کنار بگذارند و سعی کنند کودکشان در این گونه موارد ، احساس موفقیت نکنند .

با توجه به تحقیقات و مطالعاتی که انجام داده ایم با مواردی جز مسایل اشاره شده برخورد نشده و حتی طرح تئوری موارد دیگر نیز به نظر نمی رسد و بسیار نادر خواهد بود که مادری با اجرای دقیق این راهکارها نتواند مشکل کودک را پیدا کند . ما مطمئن هستیم که شما در این راه موفق خواهید شد .

 

کودکم غذا نمیخورد.

غذا نخوردن كودكان يكي از مشكلات  رايج  تغذيه اي  موجود  در  خانواده هاست سوال اين است كه والدين در مقابل اين عمل چه ميكنند ؟ تهديد و ارعاب ؟ ضرب و شتم ؟ مقايسه با ديگران ؟به زور خوراندن غذا ؟ تطميع با خوراكيهاي بي ارزش يا به اصطلاح هله هوله ؟ و ....؟كدام يك از راهها صحيح است ؟

از نظر بنده هيچكدام

اگر كودكتان غذا نميخورد بايد او را نزد كارشناس تغذيه و همچنين در صورت نياز نزد روانشناس ببريد.

بنظر من اگر از كودكتان - مخصوصا اگردختر است  - بخواهيد در بعضي از كارهاي بي خطر آشپزي به شما كمك كند هنگامي كه سفره را پهن كرديد به همه اعلام كنيد كه غذاي امروز را با كمك فلاني آماده كرده ايد و از اهل خانه هم بخواهيد- ولو اينكه از آشپزي شما ناراضي هستند- از غذا تعريف كنند مسلما اين برخورد باعث خواهد شد كه بچه نسبت به غذائي كه خودش تهيه كرده است رغبت نشان داده و مقدار بيشتري از آنرا بخورد.

راه ديگر اينست كه ببينيد كودكتان براي غذا خوردن چه شرايطي را براي شما در نظر ميگيرد  و حتي الامكان آن را بپذيريد و فراموش نكنيد آنچه از نظرما نامعقول است شايد براي كودكتان - در آن شرايط - كاملا معقول و پذيرفتني است و قبول آن باعث بهبود وضعيت  روحي كودك ميشود.

حتما قضيه ابن سينا و شاهزاده اي را كه فكر ميكرد گاو است را ميدانيد. شاهزاده به هيچ وجه غذا نميخورد و ميخواست تا قصابي را براي ذبح كردنش احضار كنند.ابن سينا در هيات قصاب نزد شاهزاده رفت و گفت،اين گاو لاغر است به او غذا بدهيد تا فربه شود.آنگاه او را  قرباني خواهم كرد.آنوقت شاهزاده شروع به خوردن غذا  كرد هنگامي كه كمي غذا خورد حالش بهبود يافت و سالم شد.

با كودكان هم بايد همين گونه برخورد كرد. يكي از اساتيدمان تعريف ميكرد: كودكي را براي رژيم درماني نزدش آورده بودند كه بشدت لاغر بود و به هيچوجه حاضر به خوردن غذا نميشد مگر اينكه خواسته اش را- كه از نظر خانواده غير معقول بود- عملي ميكردند. اين  بچه از پدرش كه از  قضا وقدر يك نظامي بوده ميخواست تا او را روي  يخچال بگذارد و خودش به اتفاق همسرش(مادر بچه) دور ميز غذا خوري برقصند تا او غذايش را بخورد. خانواده از انجام اين كار طفره ميرفتند و بچه هم متقابلا از خوردن غذا سر باز ميزد.

هنگامي كه استادمان انجام اين كار را از والدين كودك طلب كرد آنها ابتدا طفره رفتند اما بعد از اصرار او قبول كردند. بعد از مدتي كودك خوب شد و به حالت عادي بازگشت.

حقایقی که باید درباره تغذیه کودکان بدانیم(2)

در قسمت قبلی با بعضی از افسانه‌هایی که درباره تغذیه کودکان گفته می‌شود آشنا شدیم. در این مقاله نیز به ادامه این مطالب می‌پردازیم و تعددی دیگر آشنا می‌شویم.

 

باور 7: شیر برای قوی ساختن استخوانها ضروری است.

شیر یکی از منابع مهم کلسیم می‌باشد. اما اگر کودک شما از نوشیدن شیر امتناع می‌کند، می‌تواند از مواد دیگری که برای استخوانها مفید باشند نیز استفاده نمایند. این مواد عبارتند از ماست، پنیر، شیر سویا که حاوی کلسیم است، کلم بروکلی و آب میوه‌هایی که 100٪ کلسیم داشته باشند.مصرف کلسیم برای کودکان بین 1 تا 3 سال 500 میلی گرم در روز، برای کودکان 4 تا 8 سال 800 میلی گرم و 1300 میلی گرم برای کودکان 9 سال به بالا ضروری است.

باور 8: به کودکانی که سرما خورده‌اند غذا ندهید.

طبق گفته پزشکان هیچ گاه نباید کودکان را هنگام سرماخوردگی از غذا خوردن محروم نمایید. کودک شما به همه مواد غذایی برای مبارزه با عفونتها نیاز دارد. اما اگر نمی‌تواند همه غذاها را بخورد. نگران نباشید به کودکان بیمار باید اجازه داده شود که هر چه دوست دارند بخورند و به بدن خود گوش فرا دهند. بسیار مهم است که به  آنها مقداری آب بدهید تا از کم شدن آب بدنشان جلوگیری نمایید. کودکان در زمان بهبودی می‌توانند کالریهای از دست داده را سریع بدست ‌آورند.

باور 9: آب میوه تنها مایع سالم برای رفع عطش می‌باشد.

اگر چه مواد مغذی موجود در میوه‌ها 100 درصد بهتر از نوشابه است اما تنها نوشیدنی برای از بین بردن تشنگی کودکان نیست. به این دلیل که آب میوه‌ها اشتها را کاهش دهند بنابر این بهتر است از مواد مغذی‌تری مانند شیر استفاده نمایید. چیز دیگری که درباره آب‌میوه می‌توان گفت این است که آب میوه حاوی شکر است و نوشیدن مقدار زیاد آن باعث خراب شدن دندانها می‌شود و ممکن است باعث حالت تهوع در کودکان شود.

 همه می‌دانیم که آب برای رفع تشنگی بهتر از آب میوه است.

باور 10 : نان سفید ارزش تغذیه‌ای ندارد.

نانی که از آرد گندم تهیه می‌شود، بهترین گزینه می‌باشد. این نان حاوی فیبر است و از بیماریهای قلبی، یبوست، فشار خون بالا و دیابت جلوگیری می‌کند. اما این بدان معنا نمی‌باشد که نان سفید ارزش غذایی ندارد. این نانها نیز غنی از آهن، ویتامین B و نیاسین، فولیک اسید، تیامین و ریبوفلاوین می‌باشد. بنابراین اگر کودک شما نان گندم مصرف نمی‌کند، می‌توانید به آن از نان سفید بدهید. او می‌تواند فیبر مورد نیاز بدن خود را از طریق دیگری مانند میوه تامین نماید

کودکان بصورت روزانه به چه مقدار کلسیم نیاز دارند

مقدار کلسیم مورد نیاز کودکان بستگی به سن آنها دارد و بین سنین 9 تا 18 سالگی کودکان به بیشترین مقدار کلسیم نیازمند می‌باشند.

 

 مقدار کلسیم مورد نیاز کودکان بستگی به سن آنها دارد و بین سنین 9 تا 18 سالگی کودکان به بیشترین مقدار کلسیم نیازمند می‌باشند.

جدول زیر توسط آکادمی پدیاتریک در آمریکا تهیه شده و مقدار کلسیم مورد نیاز در هر سنی را مشخص نموده است.

 

 

میزان شیر مصرفی در روز	میزان مورد نیاز کلسیم(میلی گرم در هر دو روز)	سن
3 لیوان	800	4 تا 8 سال
4 لیوان	1300	9 تا 18
3 تا 4 لیوان	1000	19 تا 50

چگونه میزان کلسیم بدن را تامین کنیم؟

بهترین راه برای بدست آوردن کلسیم مورد نیاز بدن خوردن و نوشیدن غذاهایی است که به طور طبیعی حاوی کلسیم هستند. بسیاری از غذاها حاوی کلسیم هستند ولی بهترین منابع به شرح ذیل می‌باشند.

* شیر کم چرب، ماست و محصولات دیگری که از شیر تهیه می‌گردند، حاوی کلسیم هستند.

* شیرهای طعم دار مانند شیر و شکلات و یا شیر توت فرنگی نیز منبعی از کلسیم هستند ولی بدلیل موادی که با شیر مخلوط شده‌است، مقداری کالری دارند.

* سبزیجاتی با برگ سبز تیره مانند کلم و شلغم حاوی کالری کم و کلسیم بسیار زیاد هستند. اگر چه اسفناج منبع خوبی برای کلسیم نیست.

* کلم بروکلی، نخود، عدس سبز، لپه و ماهی ساردین و سالمون و ماهیهای بی استخوان دیگر نیز منابعی از کلسیم هستند.

* آب میوه های حاوی کلسیم نیز می‌توانند کلسیم را به بدن شما برساند.

چه چیزهایی باعث کاهش کلسیم در بدن می‌شوند:

موارد زیر میتواند به سلامت استخوانها آسیب برساند:

* نوشیدن مقدار زیاد لیموناد(soda). مطالعات نشان داده اند که سودا سبب شکستگی در استخوان می شود.به این دلیل که افراد به جای نوشیدن شیر مرتب از لیموناد استفاده می‌کنند کلسیم مورد نیاز بدنشان کاهش می یابد.

*  برخی از انواع رژیمها. ممکن است کلسیم کافی به اندازه نیاز بدن نداشته باشند.مانند رژیمهای سبزیجات که در آنها از لبنیات استفاده نمی‌شود.قبل از شروع هر رژیمی با دکتر خود مشورت کنید و مطمئن شوید که در رژیمی که دارید به میزان مورد نیاز کلسیم موجود می‌باشد.

* بعضی از داروها و بیماریها. بعضی از داروها و بیماریهای کلیوی و روده ای ممکن است سبب کاهش کلسیم موجود در بدن شوند.در زمان استفاده از هر دارویی، قبل از آن با پزشک خود مشورت کنید و مطمئن شوید که داروهایی که مصرف می‌کنید، باعث کاهش کلسیم بدن شما نمی‌شود.

* کافئین و تنباکو. هر دو اینها سبب کاهش کلسیم از بدن می‌شوند.

چگونه می‌توان کلسیم بیشتری را جذب نمود؟

راههای بسیاری برای بدست آوردن کلسیم بیشتر وجود دارد، مانند:

* به جای هر نوشیدنی از شیر استفاده کنید و در سالاد خود از مواد حاوی کلسیم مانند لوبیا، پنیر، کلم بروکلی و بادام استفاده نمایید.

* از ماست بعنوان غذایی سبک استفاده کنید(ماست کم چرب).

اگر انتخاب درستی داشته باشید، غذاهایی که می خورید و یا می نوشید، می‌توانند کلسیم مورد نیاز شما را تهیه می‌کند.

 

 

 تهیه و ترجمه:گروه سلامت سیمرغ ـ مهرنوش نصوری

مواد غذایی مفید برای افزایش هوش کودک

تمام والدینی که دوست دارند كودكشان مانند آلبرت انیشتین باهوش شود،این مقاله را مطالعه کنند.

 

ژن‌ها عامل مهمی در تعیین هوش كودك هستند ولی مطالعات نشان می‌دهد غذایی كه كودك می‌خورد نیز تاثیر گذار است.

 

* غلات:
غلات یك صبحانه سالم برای حفظ انرژی كودك در طول ساعات مدرسه است كه از اهمیت خاصی برخوردار است.کودکانی كه صبحانه می‌خورند دارای قابلیت تمركز بیشتر و حافظه یادگیری بیشتری هستند،علاوه برآن می‌توانند در كلاس‌های ریاضی بهتر عمل كنند.

 

* تمام صبحانه ها یكسان نیستند.بهتر است از برخی غلات صبحانه‌ با شكر فراوان استفاده نكنیم

* اگر كودك شما غلات صبحانه‌ای دوست ندارد از تخم مرغ استفاده كنید.

 

* تخم مرغ دارای "كلاین" بالا است كه به ایجاد سلول‌های حافظه كمك می‍كند.

 

ماهی‌های چرب و امگا 3:
البته این مورد ممكن است اشتها آور نباشد اما ماهی چرب مانند ماهی آزاد،تن و ساردین منبع قوی اسیدهای چرب امگا3 هستند.

 

* امگا3 به طور چشمگیری به تقویت سلول‌های مغز جهت افزایش یادگیری و تمركز كمك می‌كندتحقیقات نشان می‌دهند، روغن ماهی می تواند عامل مهمی برای تقویت ضریب هوشی باشد و به مشكلات رفتاری كودكان مانند اختلال كمبود توجه و بیش فعالی كودكان كمك كند.

 

* آووكادو، گردو و بادام منابع مفید دیگری از امگا3 هستند.

 

غلات كامل:
غلات كامل سرشار از ویتامین B هستند و به افزایش عملكرد حافظه كمك می‌كنند.نان‌های كامل بر خلاف نان سفید انرژی را به آرامی و یكنواخت در بدن آزاد و به كودكان و افراد بزرگسال كمك می‌كند تا قند خون منظمی داشته و سطح تمركز و هشیاری بیشتری داشته باشند.

 

غذاهای سرشار از آهن:
تحقیقات نشان می‌دهد،غذاهای سرشار از آهن مانند گوشت قرمز بدون چربی،میوه‌های خشك،غلات كامل و حبوبات میزان انرژی و سطح هشیاری را افزایش می دهند.
كودكان تقریبا آهن را به حد كافی نمی‌خورند.كمبود آهن می تواند سطح عملكرد شناختی را تا حدی پایین آورد كه منجر به ضعف در فعالیت‌های آكادمیك شود.
شما می توانید كمبود آهن را با استفاده از ساندویچ كره بادام زمینی برای ناهار و استیك همبرگر بدون چربی برای شام رفع نمایید. 

گردآوری: گروه سلامت سیمرغ

قانون سرانگشتی افزایش وزن، قد و دور سر کودک

همه مادران و پدران خواهان داشتن نوزادی سالم می‌باشند بنابراین هم در دوران بارداری و هم بعد از آن باید مراقبتهای لازم را به عمل آورند.

 

وزن:

* میزان از دست دادن وزن در چند روز اول بعد از تولد 5 تا 10% وزن تولد است. 
*بازگشت به وزن هنگام تولد  7 تا 10 روزگی

*وزن متوسط هنگام تولد 5/3 كیلوگرم

*دو برابر شدن وزن تولد در 4 تا 5 ماهگی  حدود 6 كیلوگرم

* سه برابر شدن وزن تولد در یكسالگی  حدود 10 كیلوگرم

*چهار برابر شدن وزن تولد در دو سالگی  حدود 12 كیلوگرم 

*در 5 سالگی وزن 2 برابر یكسالگی است  حدود 20 كیلوگرم

*در 10 سالگی وزن كودك 3 برابر یكسالگی است  30 كیلوگرم

*متوسط افزایش وزن از 2 سالگی تا بلوغ هر سال 5/2 كیلوگرم است.

 

قد:

 *متوسط قد هنگام تولد: 50 سانتیمتر 

*متوسط قد در یكسالگی: 75 سانتیمتر

*متوسط قد در چهار سالگی به دو برابر قد تولد 100 سانتیمتر می‌رسد.

*متوسط افزایش سالیانه قد از 4 سالگی تا بلوغ سالیانه 5 تا 5/7 سانتیمتر است.

 

دور سر:

* متوسط دور سر هنگام تولد 35 سانتیمتر

*در سال اول زندگی بطور متوسط 1 سانتیمتر در هر ماه = 47 سانتیمتر )

* 35 سانتیمتر در سه ماهه اول زندگی هر ماه 2 سانتیمتر بعد با سرعت كمتر افزایش می‌یابد .

* 10 سانتیمتر برای بقیه عمر  دور سر فرد بالغ 57 سانتیمتراست .

 

گردآوری:گروه سلامت سیمرغ

مقوی و مغذی سازی غذای كودك

منظور از مقوی كردن غذای كودك این است كه انرژی غذای كودك بیشتر شود. بخصوص، كودكانی كه دچار اختلال رشد شده‌‌اند باید انرژی بیشتری....

 

 

چگونه می‌توان غذای كودك را مقوی كرد؟

منظور از مقوی كردن غذای كودك این است كه انرژی غذای كودك بیشتر شود. بخصوص، كودكانی كه دچار اختلال رشد شده اند باید انرژی بیشتری دریافت كنند. برای اینكه انرژی غذای كودك بیشتر شود براساس سن كودك در هر زمان می‌توان به غذای او موادی اضافه نمود.

برای مقوی كردن می‌توان به غذای كودك آرد یا روغن مایع اضافه نمود. به هر وعده غذای كودك‌ "صبحانه، ناهار، شام" حدود یك تا دو قاشق مرباخوری روغن مایع یا كره آب شده اضافه نمایید.

 چگونه می‌توان غذای كودك را مغذی كرد؟

منظور از مغذی كردن، اضافه نمودن موادی است كه علاوه بر انرژی، مقدار پروتئین، ویتامین ها و املاح غذای كودك را بیشتر می‌كند.

 مواد غذایی پروتئینی برای رشد كودك ضروری اند. برای اینكه پروتئین غذای كودك بیشتر شود می‌توانید:

* حتی الامكان مقداری گوشت بصورت تكه ای یا چرخ كرده (مانند گوشت مرغ، ماهی، گوسفند و گوساله) به غذای كودك اضافه كنید.

* حبوبات مثل نخود، لوبیا، عدس، ماش منبع خوبی از پروتئین هستند. با شروع 9 ماهگی برای تأمین پروتئین مورد نیاز كودك حبوبات كاملا" پخته و له شده به سوپ كودك اضافه كنید.

*  افزودن تخم مرغ به غذای كودك می‌تواند پروتئین غذای كودك را بیشتر كند. برای مثال، تخم مرغ آب پز را داخل پوره سیب زمینی و یا سوپ كودك، بعد از طبخ آن رنده كنید. (در مورد كودكان زیر یكسال باید فقط زرده تخم مرغ به كودك داده شود).

 برای افزایش ویتامین ها و املاح غذای كودك از چه مواد غذایی می‌توان استفاده كرد؟

ویتامین ها و املاح برای رشد و تأمین سلامتی كودك ضروری هستند و باید در غذای روزانه كودك به اندازه كافی وجود داشته باشند. سبزیها منابع غنی از ویتامین ها هستند. استفاده از سبزیهای برگ سبز مثل اسفناج، جعفری، شبت، گشنیز و یا هر نوع سبزی دیگری كه در دسترس است در داخل سوپ و سایر غذاهایی كه به كودك داده می‌شود ویتامین ها و برخی از املاح مورد نیاز برای رشد كودك مثل آهن را تأمین می‌كند، (بخاطر داشته باشید به كودكان زیر یكسال نباید اسفناج داد). سبزیهای زرد و نارنجی رنگ مثل كدو حلوایی،هویج و گوجه فرنگی دارای ویتامین A هستند و استفاده از این سبزیها در غذای كودك به تأمین ویتامین A مورد نیاز برای رشد كودك كمك می‌كند.

روشهای ساده و ارزان برای مقوی و مغذی كردن غذای كودك:

با استفاده از پودر جوانه غلات و حبوبات می‌توان غذای كودك را مقوی ومغذی كرد. زیرا این مواد علاوه بر اینكه سرشار از ویتامین های B و C هستند به هضم غذا هم كمك می‌كنند.

طرز تهیه جوانه غلات و حبوبات:

ابتدا مقداری گندم، ماش یا عدس را به مدت 2 تا 3 روز خیس كنید، بعد آن را در یك سینی تمیز پهن كرده و یك پارچه تمیز و مرطوب روی آن پهن كنید و هر روز پارچه را آب بزنید. پس از اینكه جوانه ها سبز شد می‌توانید جوانه كامل را به سوپ یا آش كودك اضافه كنید. برای تهیه پودر جوانه غلات و حبوبات باید جوانه ها را خشك كرده و به پودر تبدیل كنید و هر بار مقدار كمی‌از آن را (با توجه به سن كودك از 1 قاشق مرباخوری تا 1 قاشق سوپ خوری سر صاف) به سوپ یا هر نوع غذای كودك اضافه كنید. با این كار هم انرژی غذای كودك افزایش می‌یابد و هم پروتئین، ویتامین ها و املاح غذای كودك بیشتر می‌شود. پودر جوانه غلات و حبوبات را می‌توان در یك شیشه درب دار ریخته وتا 2 هفته در یخچال نگهداری كنید.

سعی كنید برای تهیه سوپ یا كته از گوشت با استخوان استفاده كنید، مثل ران مرغ و یا ماهیچه گوسفند تا املاح و چربی بیشتری به بدن كودك برسد.

می‌توانید چند قلم گوسفند یایك قلم گوساله را جداگانه بپزید، چربی روی آن را بگیرید و عصاره آن را برای 4 روز در یخچال و برای 2 ماه در فریزر نگهداری كنید و به هر وعده غذای كودك 2 قاشق غذا خوری از این عصاره را اضافه نمایید.

 نویسنده:  دکتر ربابه شیخ الاسلام

نیاز كودكان به ویتامین D

ویتامین D از ویتامین های محلول در چربی است كه برای جذب كلسیم از روده و استحكام استخوان ها لازم است.

 

راه های دریافت ویتامین D :

1- از طریق تابیدن اشعه آفتاب( اشعه ماوراء بنفش) به پوست بدن:

در پوست انسان ماده ای به نام دهیدروكلسترول وجود دارد كه پیش ساز ویتامین D است و در اثر تابیدن اشعه آفتاب به پوست، مراحلی را در بدن طی كرده و سرانجام در كلیه، به ویتامین D فعال تبدیل می شود.

2- از طریق غذا:

 موادغذایی حاوی ویتامین D شامل: كره، روغن كبد ماهی، زرده تخم مرغ ، خامه ، جگر، شیرهای غنی شده با ویتامین D، سرلاك و شیرخشك هستند.

3- می توان ویتامین D را به صورت سنتیتك ( یعنی مصنوعی یا ساختگی) نیز به بدن رساند.

غذای شیرخواران ممكن است حاوی مقادیر بسیار كمی ویتامین D باشد. شیرگاو حاوی IU40(واحد بین المللی) و سبزیجات و میوه جات حاوی مقادیر بسیار ناچیز ویتامین D هستند. زرده تخم مرغ حاوی 400-120 واحد ویتامین D در هر گرم می باشد كه منبع بسیار با ارزشی است. به اغلب شیر خشك ها ویتامین D را در حد معقولی اضافه كرده اند.

عوامل ایجاد كننده كمبود ویتامین D :

1- قرار نگرفتن در معرض اشعه آفتاب ؛لازم به تذكر است كه آفتاب باید مستقیم به پوست بتابد و اشعه ای كه از پشت پنجره بتابد، فاقد اشعه ماورای بنفش است.

2- عدم استفاده از غذاهای حاوی ویتامین D مثل تخم مرغ

3- رشد بسیار سریع كودك. برای مثال كودكان با وزن كم هنگام تولد ( كمتر از 2500 گرم) كه پس از تولد رشد سریعی دارند و همچنین كودكان در دوران بلوغ كه رشدشان بسیار سریع می شود، اگر ویتامین D را به مقدار كافی دریافت نكنند، ممكن است دچار كمبود این ویتامین شوند.

4. كودكانی كه دارای بیماری های خاصی هستند، ممكن است به علت عدم جذب ویتامین D دچار كمبود این ویتامین شوند. به عنوان مثال در انواع بیماری هایی كه با سوء جذب چربی همراه هستند.

همچنین داروهای ضد تشنج كه در انواع صرع یا در تشنج های دیگر مصرف می شوند، مثل فنوباربیتال یا فنی توئین نیز به علت مداخله در متابولیسم ویتامین D، بیمار را در معرض كمبود این ویتامین قرار می دهد.

اثرات كمبود ویتامینD  در بدن:

در اثر كمبود ویتامین D در بدن، بیماری نرمی استخوان( راشیتیسم یا Rickets) ایجاد می شود. وقتی در اثر كمبود ویتامین D، جذب كلسیم از روده ها متوقف شود، برای نگه داری سطح كلسیم خون در حد طبیعی، هورمونی به نام پاراتورمون از غده پاراتیروئید ترشح می شود. این هورمون، كلسیم را از استخوان ها برمی دارد و وارد خون می كند. از این رو سطح كلسیم خون در حد طبیعی باقی می ماند، اما فسفر كه از طریق ادرار دفع می شود، در خون پایین می آید.

اثرات كمبود ویتامین D در بدن، چند ماه بعد ظاهر می شود. این علائم در كودكان شیرخواری كه مادرانشان كمبود این ویتامین را دارند، در عرض 2 ماه پس از تولد ظاهر می شود؛ اما در بقیه موارد در اواخر سال اول و در حین سال دوم زندگی، علائم مزبور بروز می كنند. در سایر دوران كودكی( به جز سن شروع بلوغ) كمبود این ویتامین نادر است.

علائم كمبود ویتامین D :

* جعبه ای شكل شدن سر

* پیشانی برجسته

* دیربسته شدن ملاج یا فونتانل ها

*دیردندان درآوردن

*پوسیدگی زودرس دندان ها

* ضخامت مچ دست

* بد شكل شدن لگن( این مسئله در دخترها، بعدها سبب تنگی لگن شده و به ناچار باید از طریق سزارین زایمان كنند)

*پرانتزی شدن ساق پاها، تمای له شكستگی در استخوان ها و نافرمی در ستون فقرات، ساق پاها و لگن كه سبب كوتاهی قد می شود؛

* دیرنشستن

* دیر به راه افتادن

تشخیص این بیماری بر اساس علائم بالینی، تاریخچه مصرف ویتامین D، انجام رادیوگرافی و آزمایش خون از نظر بررسی سطح كلسیم، فسفر و آنزیم آلكالان فسفاتاز صورت می گیرد.

 

عوارض این بیماری علاوه بر موارد بالا شامل: ابتلا به عفونت های تنفسی، عفونت های روده ای و سل ریوی می باشد. هم چنین كم خونی ناشی از فقر آهن در این افراد شایع است.

پیشگیری از كمبود ویتامین D :

1. تجویز ویتامین D با دوز روزانه 400 واحد از راه خوراكی

2. استفاده از زرده تخم مرغ بعد از سن 7 ماهگی

3. استفاده از آفتاب مستقیم كه اگر روزانه به مدت 10-5 دقیقه به مناطق باز بدن مثل سر، صورت و دست ها از آرنج تا انگلشتان دست و زانو تا انگشتان پا بتابد، كافی است.

 

 

گردآوری: گروه سلامت سیمرغ

بد غذایی در كودك نوپا: علل و روشهای مقابله

كودك معمولا غذای بخصوصی را برای مدتی دوست دارد و بعد ممكن است به غذای دیگری علاقه نشان دهد. یعنی كودك غذایی را كه تا ....

 

چرا كودك از خوردن امتناع می‌كند و چه باید كرد؟

امتناع كودك از خوردن ممكن است به دلایل زیر باشد:

• فعالیت زیاد و در نتیجه خستگی
• فعالیت كم و در نتیجه كمتر گرسنه شدن
• نخوابیدن
• كم بودن فاصله بین تنقلات با غذاهای اصلی
• اظهار نظر مبنی بر دوست نداشتن غذا توسط بزرگترها.

اما در عین حال این امر ممكن است وسیله ای باشد كه كودك می‌خواهد عدم وابستگی و استقلالش را نشان دهد. این خود بخشی از مراحل تكامل اوست. والدین اگر هیجان زده باشند و به كودك فشار بیاورند سبب كندی جریان ترشح معده كودك و مانع از هضم غذای وی می‌شوند. بعلاوه كودك از توجه والدین لذت می‌برد و می‌آموزد كه امتناع از خوردن، یكی از راه‌های جلب توجه آنان است. كودك معمولا غذای بخصوصی را برای مدتی دوست دارد و بعد ممكن است به غذای دیگری علاقه نشان دهد. یعنی كودك غذایی را كه تا دیروز دوست داشت و می‌خورد، امروز از خوردنش امتناع می‌كند. در این مورد، والدین با تغییراتی از قبیل تغییر در درجه حرارت و یا نوع پخت، یا شكل غذا (به عنوان مثال دادن شیر گرم یا سرد، دادن تخم مرغ آب پز یا نیمرو و... ) و تعریف و تمجید از غذا می‌توانند آن را مورد پسند و دلخواه كودك كنند. اگر كودك باز هم از خوردن امتناع كرد، والدین باید صبور باشند و كودك را به اجبار وادار به خوردن نكنند و پس از تمام شدن غذا، بشقاب او نیز با سایر بشقاب‌ها برداشته شود. بدین ترتیب هم كودك یاد می‌گیرد كه زمان صرف غذا نامحدود نیست و هم باعث می‌شود در وعده غذایی بعد، به اندازه كافی گرسنه باشد و غذا بخورد. نتایج مطالعات نیز نشان داده است كه دریافت انرژی هر كودك از یك وعده غذایی به وعده دیگر بسیار متفاوت است ولی كل انرژی دریافتی روزانه بطور قابل توجهی ثابت است. بدین معنی كه معمولا كودك كمبود كالری و مواد مغذی در یك وعده را، در وعده بعد جبران می‌كند. لذا وظیفه والدین انتخاب و ارائه مواد غذایی مغذی و مناسب است.

اگر كودك به خوردن بعضی از غذاها علاقه نشان نمی‌دهد چه باید كرد؟

اگر كودك علاقه كافی برای خوردن بعضی از انواع غذاها را ندارد مادر باید آن غذا را به روش های مختلف درست كند تا همان ماده غذایی با مزه و طعم جدید مورد استفاده كودك قرار گیرد و اگر باز هم از خوردن امتناع كرد می‌توان از جانشین های آن ماده غذایی استفاده نمود.

بعضی از مادران شكایت دارند كه كودكشان گوشت تكه یا تخم مرغ نمی‌خورد و یا شیر كم می‌خورد و یا شیرینی زیاد طلب می‌كند. در زیر چند پیشنهاد برای راهنمایی این مادران اورده شده است.

برای كودكانی كه گوشت تكه ای نمی‌خورند:

• بهتر است گوشت را به قطعات بسیار كوچك و ریز تقسیم كنید كه به خوبی پخته شود مثلا به صورت حلیم گندم درآید.
• قطعات بسیار ریز گوشت را مخلوط با حبوبات كاملا بپزید و نرم كنید. همراه با یك قاشق غذا خوری روغن زیتون و یك قاشق مرباخوری آب لیمو ترش یا آب نارنج تازه به كودك بدهید.
• گوشت چرخ كرده را به صورت كوفته قلقلی درآورید یا به صورت مخلوط با گوجه فرنگی بجای سس روی ماكارونی بریزید یا كتلت (مخلوط كوشت و سیب زمینی و تخم مرغ) به شكل های كوچك و زیبا تهیه كنید و یا به صورت مخلوط با آب گوجه فرنگی و لوبیا و برنج (لوبیا پلو) بپزید.
• از گوشت مرغ یا ماهی استفاده كنید.
• اگر كودك هیچیك از انواع گوشت را نمی‌خورد از جانشین های آن استفاده كنید؛ مثل زرده تخم مرغ، سفیده تخم مرغ، عدس، پنیر با بادام یا گردو، لوبیا چیتی پخته شده، بادام زمینی بدون پوست، شیر و ماست.
• برنج را در آب گوشت یا مرغی كه می‌پزید بریزید و به صورت كته نرم، با انواع سبزی ها یا عدس ، به او بدهید.
• كودكانی كه اصلا گوشت نمی‌خورند باید از نظر دریافت آهن مورد توجه باشند.

برای كودكانی كه تخم مرغ سفت شده را نمی‌خورند:

• تخم مرغ سفت شده را با كمی‌كره یا شیر نرم كنید.
• زرده و سفیده تخم مرغ را بزنید و داخل سوپ بریزید و بگذارید چند جوش بزند.
• زرده و سفیده تخم مرغ را با كمی‌شیر (2 قاشق غذاخوری) مخلوط كرده و در روغن بپزید (خاگینه)
• سیب زمینی پخته شده و تخم مرغ سفت شده را رنده كنید و به آن كمی‌كره یا روغن زیتون بزنید (تقریبا مثل سالاد الویه ولی بدون سس مایونز) یا به آن ماست و روغن زیتون یا كمی‌شیر اضافه كنید.
• تخم مرغ را بزنید و با نصف استكان ماست در ته قابلمه ای كه برای او كته درست می‌كنید بریزید (مثل ته چین)
• ماكارونی را بپزید، آب كش كنید، یك تخم مرغ را بزنید و با یك استكان شیر مخلوط كنید، كمی‌پنیر در آن رنده كنید و با ماكارونی دم كنید.
• تخم مرغ را بزنید و با كمی‌خامه و آب لیمو به سوپ او اضافه كنید و بگذارید بپزد (از مصرف تخم مرغ خام یا نیم پز پرهیز كنید).

برای كودكانی كه شیر مادر یا هیچ شیر دیگری را نمی‌خورند:

• ماست را جانشین شیر كنید و دوغ و ماست را در وعده های غذایی كودك بگنجانید.
• در بعضی از غذاها از شیر استفاده كنید. مثلا آرد و كره و شیر را به سوپ اضافه كنید. ماكارونی و شیر و پنیر درست كنید. به كودك شیر برنج و فرنی بدهید.
• با شیر و كره و پنیر و كمی‌آرد، سس درست كنید و روی ماكارونی یا روی سبزی های پخته شده بریزید.

برای كودكانی كه سبزی یا میوه نمی‌خورند:

• كودكان ممكن است در این سن یك نوع میوه یا سبزی را نخورند و نوع دیگر را بهتر بپذیرند. هر كدام را كه بهتر می‌خورند بیشتر بدهید. اما گهگاه سبزی ها یا میوه هایی را كه نمی‌خورند باز امتحان نموده و پیشنهاد كنید.
• سبزی هایی مثل كرفس و هویج را بپزید (نه خیلی زیاد كه له شود بلكه كمی‌ترد باشد) و بگذارید كودك آن را با دست بردارد و بخورد.
• سبزی ها را ریز كرده و در سوپ او بریزید.
• كمی‌ماست چكیده بر روی سبزی های پخته بریزید یا سبزی را با نان و پنیر به او بدهید.
• اگر میوه نمی‌خورد، آن را رنده كرده یا به تكه های كوچك تقسیم كنید و با كمی‌خامه یا ژله به او بدهید (مثل سالاد میوه)؛ یا در تهیه ژله به جای آب، آب میوه بریزید؛ یا ژله درست كنید و تكه های بسیار كوچك میوه را به ژله اضافه نمائید (فراموش نكنید میوه و سبزی ها را قبل از مصرف خوب شسته و ضد عفونی نمائید).

برای كودكانی كه شیرینی زیاد می‌خورند:

• چون عادت به خوردن مواد شیرین از كودكی ایجاد می‌شود، لذا برای پیشگیری از ایجاد این عادت باید:
• خرید شیرینی و درست كردن غذاهای شیرین را كاهش دهید.
• در غذاهای شیرینی كه استفاده می‌كنید، شكر كمتری استفاده نمائید.
• مواد شیرین مثل بستنی و شكلات را به عنوان جایزه به كودك ندهید بلكه مقدار كمی‌از آن را جزو برنامه غذاییش بگذارید. از عكس برگردان یا برچسب های رنگی بعنوان جایزه استفاده كنید.
• مراقب دندان های كودك نیز باشید و بعد از مصرف مواد شیرین حتما دندان های او را مسواك بزنید.

گردآوری:گروه سلامت سیمرغ

غذاهایی که سلامت كودك را تهدید می كنند!!

تعداد بازدید: 1637

آیا می دانید بسیاری از غذاها هستند که سلامتی کودک شما را تهدید می کنند و حتی مادران از آنها آگاهی ندارند.

دندان های کودک تا سن ۴ سالگی قادر نیست، مواد غذایی را کاملاً خرد کند، بنابراین مواد غذایی کوچک یا سفت را که جویدن آنها مشکل است به کودک ندهید ، زیرا ممکن است باعث خفگی او شوند.

 امکان خفه شدن با مواد غذایی
 دندان های کودک تا سن ۴ سالگی قادر نیست، مواد غذایی را کاملاً خرد کند، بنابراین مواد غذایی کوچک یا سفت را که جویدن آنها مشکل است به کودک ندهید ، زیرا ممکن است باعث خفگی او شوند. بسیاری از غذاها می توانند باعث خفه شدن کودک شوند، مگر اینکه شکل و ترکیب آنها را تغییر دهید. مثلاً کره بادام زمینی به تنهایی باعث خفگی خواهد شد، ولی مخلوط کردن آن با شیر و یا مالیدن آن بر روی تکه ای نان تُست نه نان معمولی ( که باعث می شود کودک خوب آن را بجَوَد ) امکان خفگی را کاهش می دهد.

 سوسیس، حبه های انگور و سایر میوه ها و سبزی های خام بایستی به تکه های خیلی کوچک تقسیم شوند. تکه های گرد سوسیس ، هویج و حبه های انگور به علت گرد بودن به راحتی باعث خفگی می شوند.

 کودک در هنگام غذاخوردن باید بنشیند، راه نرود یا ندود.

همیشه هنگام غذاخوردن کودک، کنار او باشید، چون در هنگام خفه شدن، کودک نمی تواند شما را صدا کند.

مواد غذایی زیر باعث خفگی می شوند، مگر اینکه شکل آنها را تغییر دهید :
۱) سوسیس
۲) تکه های بزرگ گوشت
۳) ماهی استخوان دار
۴) کره بادام زمینی
۵) آجیل
۶) میوه های سفت مثل سیب خام
۷) حبه های انگور
۸) سبزیجات سفت مثل هویج
۹) حبوبات
۱۰) آب نبات های سفت یا کوچک
۱۱) آدامس
۱۲) ذرت بو داده

 خرابی و پوسیدگی دندان ها
غذاهای کربوهیدرات دار ( شیرین ) که به سطح دندان می چسبند ، به راحتی باعث پوسیدگی دندان می شوند. کودک بعد از مصرف اینگونه غذاها باید دهان خود را با آب بشوید یا دندان های خود را مسواک کند تا امکان خرابی دندان کاهش یابد. نگذارید کودکتان مُدام چیزی بخورد یا نوشیدنی شیرین بنوشد تا زمان تماس مواد غذایی با دندان ها کاهش پیدا کند. برای جلوگیری از پوسیدگی دندان، کودک بایستی مواد فلوراید دار استفاده کند. از ۶ ماهگی تا ۶ سالگی، اگر آب محل زندگی کودک کمتر از ۳/۰ PPM فلوراید دارد، باید یک محلول فلوراید دار اضافی مصرف کند.

یبوست
این مشکل در بین کودکان شایع است. اگر رژیم غذایی کودک دارای فیبر کافی متناسب با سن او باشد، از یبوست جلوگیری می شود. به همراه فیبر غذایی ، باید به مقدار کافی آب و مایعات نیز مصرف شود.

تعدادی از مواد غذایی که برای رفع یبوست مناسب هستند شامل :
▪ آلوی پخته
▪ انجیر تازه یا خیسانده در شیر یا به شکل کمپوت و مربای انجیر
▪ خاکشیر
▪ گلابی با پوست
▪ آناناس
▪ انواع برگه میوه ها مثل خیسانده برگه هلو یا زردآلو
▪ خشکبار مثل انجیر خشک ، آلوی خشک و کشمش
▪ آب پرتقال
▪ انگور
▪ تمشک
▪ طالبی
▪ روغن زیتون
▪ پیاز پخته
▪ تره
▪ چغندر
▪ گوجه فرنگی
▪ شاه توت رسیده
▪ توت فرنگی
▪ خربزه
▪ خوردن سیب با پوست به هنگام خواب و خوب جویدن آن
▪ نان سبوس دار و حبوبات مخصوصاً لوبیا.

چاقی
کاهش وزن در کودکان چاق ۲ تا ۷ ساله توصیه نمی شود، زیرا کودک برای رشد و تکامل طبیعی نیاز به دریافت کافی مواد مغذی دارد و در صورت کم خوری ممکن است دچار کمبود مواد مغذی شود. اگر کودک دچار اضافه وزن است، بایستی در همان وزن باقی بماند تا به اندازه کافی قدش رشد کند و بعد از اِتمام دوران بلوغ رژیم بگیرد. فعالیت بدنی کم، اصلی ترین عامل بروز چاقی در کودکان است. روزانه حداقل ۶۰ دقیقه تحرک بدنی برای کودک لازم می باشد.

برای جلوگیری از چاقی :
▪ کودک نباید پرخوری کند.
▪ کودک خود را وادار به غذا خوردن نکنید.
▪ وعده های غذایی و میان وعده ها را سرساعت معین در هر روز به او بدهید.
▪ مقدار کافی و مناسب از واحدهای غذایی را مصرف کنید.
▪ میان وعده ها را با دقت تمام انتخاب کنید تا پرکالری و فاقد ارزش غذایی نباشند.
▪ مصرف آب میوه ها را کاهش دهید، زیرا هر چند که دارای مواد مغذی هستند، کالری زیادی نیز دارند.
▪ به عنوان جایزه به کودکتان مواد خوراکی پُرکالری ندهید.
▪ کودک خود را تشویق کنید تا روزانه فعالیت بدنی داشته باشند.
▪ سعی کنید بچه ها کمتر وقت خود را صرف تماشای تلویزیون و بازی با کامپیوتر کنند.

گردآوری : گروه سلامت سیمرغ

توصیه های تغذیه ی کودکان یک تا سه سال

توصیه های تغذیه ی کودکان یک تا سه سال

تغذیه ی کودکانی که در سنین یک تا سه سالگی هستند باید با احتیاط کامل انجام شود زیرا بدن این کودکان بسیار ضعیف است .

 

توصیه های تغذیه ی کودکان یک تا سه سال
فرزند در حال رشد شما نیاز به تغذیه ی متناسب با سنش دارد . برای کودک ، سنین یک تا سه سالگی دوره ی کشف انواع مزه ها و بوییدنی هاست . دوره ی بسیار اساسی و حساسی که نقش مهمی در زندگی آتی او و عادت های غذایی اش دارد .

 

به تدریج که کودک از یک سالگی عبور می کند ، نیاز های خاص تغذیه ای ، برای رشد متناسب به وجود می آید و لازم است که تمام مواد غذایی مورد نیاز به تناسب ذائقه ی کودک به او ارایه شود . 

رشد و احتیاجات غذایی کودکان یک تا سه سال 
بعد از یک سالگی ، کودک گوناگونی مزه ها و لذت بردن از خوردن را درک می کند و نیازهای تغذیه ای او به قوت خود باقی می ماند و با شروع دندان در آوردن کودک ، امکان جویدن غذا برایش فراهم می شود . در این سن دستگاه گوارش کودک به اندازه ی کافی به بلوغ رسیده است که بتواند غذاهای همسان بزرگسالان را مصرف نماید . او یاد می گیرد که به تناسب اشتهای خود غذا خورده و سلیقه ی غذایی خاص خود را پیدا کند .

نیازهای ویژه
نیازهای غذایی او متناسب با وزنش تغییر می کند . 

 

جدول نیازمندی های تغذیه ی روزانه ی کودکان یک تا سه سال
1300-1720 کیلو کالری	کالری
16-30 گرم	پروتئین
500 میکروگرم	کلسیوم
80-120 میکروگرم	منیزیم
10 میکروگرم	آهن
60 میکروگرم	ویتامین ث
10 میکروگرم	ویتامین د

چگونگی تغذیه ی کودکان 
از یک سالگی به بعد کودک تمام جنبه های تغذیه ای را درک می کند. با ایجاد تنوع در غذاهای او، کودک می تواند به زودی بدون نیاز به کمک دیگران غذا بخورد اما نکته ی مهم در تغذیه ی کودکان یک تا سه سال ، سازگاری و تناسب غذاها با سنشان است .

در این سن کودک تنوع مزه ها و غذاها را کشف می کند . لازم است که او را در تلاش برای شناخت غذاها ، یاری نمائیم .

 

فقدان چابکی 
بعد از ده یا دوازده ماهگی ، کودک به محتویات بشقابش علاقه مند می شود و دوست دارد که آن ها را لمس کند . در حوالی یک سالگی ، تکه های کوچک و باقی مانده ی غذا در ظرف برای او هیجان انگیز بوده و آن ها را با اشتیاق به دهان می گذارد و می جود . او سعی می کند قاشق را از دستان مادرش بگیرد و از انگشتانش برای خوردن استفاده می کند ، غذا را چنگ می زند و در اطراف خود می پراکند . او برای شناخت ماهیت قاشق ، آن را روی زبانش می چرخاند و محتویات آن به ندرت به دهانش می رسد . در خیلی از موارد حوصله ی والدین بسیار زود سر می رود .

 

در اولین تجربیات کودک ، همه چیز پراکنده می شود ولی به همان اندازه مهم است که مراقب آلوده نشدن او به گرد و خاک روی میز باشیم . به تدریج کودک مهارت های خود را تا حدود 15 تا 18 ماهگی توسعه می دهد و می تواند به تنهایی با قاشق غذا بخورد به محض اینکه این مهارت را بدست آورد ، والدینش باید از کمک به او خودداری کنند ولی ، در موارد بروز مشکل می توانند او را یاری کنند البته نباید این کار به صورت مداوم انجام پذیرد .

آغاز جویدن 
کودک از 12 یا 14 ماهگی معمولا غذا را نشسته بر یک صندلی کوچک ، در حضور بزرگسالان می خورد . بعد از 16 ماهگی ، او علاقه مند می شود در حالیکه روی صندلی خودش نشسته ، برای خوردن ، دست و دهان خود را هماهنگ سازد اگر چه هنوز هم ممکن است به کمک دیگران نیاز داشته باشد . در چنین حالتی والدین باید در کنار او بنشینند و او را در دست گرفتن قاشق و هدایت آن به دهانش و تمام کردن محتویات بشقابش ، یاری کنند .

کشف توانایی های جدید ، با معرفی خوراکی های جدید نظیر میوه و سبزیجات ، دنبال می شود .

جویدن غذا با دندان های نیش (در 18 ماهگی ) و سری دوم دندان های آسیا ( در 24 ماهگی ) نوعی مهارت اکتسابی است .

دندان پزشکان عقیده دارند که دادن خوردنی های سخت به تناسب رشد دندان های کودک بلا مانع است ولی محتویات غذا باید سازگاری لازم را با رشد دندان های کودک داشته باشد .

در این میان ، ترکیب کردن و بریدن غذا ها به تکه های کوچک بسیار مفید است . 

والدین : صبور باشید !
بعد از 20 تا 24 ماهگی ، کودک تقریبا زندگی مستقل خود را آغاز می کند و غذا خوردن تبدیل به یک امر برجسته ی روزانه می شود . کودک به جای تکه های کوچک ، از مخلوط غذا ها استفاده می کند . استقلال در غذا خوردن برای کودک لحظه ی بسیار لذت بخشی است و نشستن در پشت میز غذا خوری با بزرگتر ها ، او را سرشار از غرور می کند .

توسعه و تکامل رشد ذهنی پا به پای سلایق ذائقه ای و حس لامسه باید توامنا با دیگر توانایی های کودک ، مورد توجه قرار گیرد .

این سن کودک دوران بازیگوشی ها ، امتناع از پذیرش بعضی از غذاها و رد برخی از خوراکی های متناسب با تمایلات جسمانی اوست و والدین در این مرحله باید آگاهانه در صحنه حضور داشته باشند . در این سن کودک تمایل دارد از غذاهای مشابه پدر و مادرش استفاده و به نوعی از آنها تقلید نماید .

کودک یاد می گیرد انواع غذاها را چشیده و غذای مورد علاقه ی خود را انتخاب نماید و به نقش پدر و مادر و کمک های آنها پی می برد زیرا که برای تمییز کردن دور دهان و مرتب کردن خودش بعد از غذا ، به آنها نیاز دارد .

استفاده ی هماهنگ شده از وسایل روی میز از 4 تا 6 سالگی کودک زمان لازم دارد و نباید پیش از آن کودک را وادار به این کار نمود .

تهیه و ترجمه : گروه سلامت سیمرغ

حقایقی که باید درباره تغذیه کودکان بدانیم(1)

بعضی از افسانه‌ها نسل به نسل در خانواده‌ها می‌چرخند بدون آنکه از درستی و نادرستی آن مطالب اطلاعی بدست بیاورند . در اینجا به تعدادی از این افسانه‌ها اشاره می‌کنیم.

 

 

باور 1 : گوشت قرمز برای جلوگیری از ابتلاء به کم خونی

کمبود آهن بزرگترین مشکل در بین کودکان است . نتایج بدست آمده از مرکز کنترل و پیشگیری در آنتالیا نشان داده است که 9 درصد کودکان بین 1 تا 2 سالگی، 3 درصد از کودکان بین 3 تا 5 سالگی و 2 درصد از کودکان بین 6 تا 11 سال از فقر آهن رنج می‌برند. طبق نظریه پروفسر کاترین زلمن ، حتی بدون مصرف گوشت قرمز نیز می‌توان از فقر آهن کودکان پیشگیری نمود. زیرا برخی از خانواده‌ها گیاه خوار هستند و همچنین برای کودکان جویدن گوشت سخت است.  اگرچه گوشت قرمز حاوی آهن است و براحتی جذب می‌شوند، اما می‌توان مواد معدنی مورد نیاز کودکان را بوسیله خوردن نان و میوه‌های خشک نظیر آلو بخارا، اسفناج،‌ لوبیا، عدس، تخم مرغ، ماهی و گوشت ماکیان تامین نمود.

کودکان زیر 10 سال حداقل به 10 میلی گرم آهن در روز نیازدارند. اگر احساس می‌کنید که حتی بعد از مصرف این مواد علائم کم خونی در کودکانتان مشاهده می‌شود می‌توانید با مشورت پزشک از مکمل استفاده نمایید.

باور 2: کودکانی که از خوردن سبزیجات فرار می‌کند ویتامین و مواد معدنی را از دست می‌دهند.

بسیاری از کودکان از خوردن سبزیجات فرار می‌کنند، یکی از دلایل آن می‌تواند خوردن میوه‌های شیرین باشد که کودکان از خوردن آنها بیشتر از سبزیجات لذت می‌برند. میوه‌ها حاوی ویتامین و فیبر هستند .

اگر کودک شما از خوردن هویج امتناع می‌کند سعی کنید کمبود ویتامین A را بوسیله میوه‌هایی نظیر زردآلو و طالبی تامین نمایید. توت رنگی یا پرتقال می‌توانند جایگزین اسفناج شود تا کمبود فولیک اسید را جبران نماید. موز نیز می‌تواند کمبود پتاسیم را جبران کند و همچنین مرکبات می‌توانند به جای کلم بروکلی ، ویتامین C مورد نیاز را تامین نماید. اما اگر باز هم کودکان از خوردن سبزیجات اجتناب نمایند حتماً باید آن را جزء برنامه غذایی گذاشت زیرا سبزیجات علاوه بر تامین ویتامینها و مواد معدنی مواد دیگری نیز دارند که برای سلامتی مفید هستند.

باور 3: لبنیات سرماخوردگی کودکان را بدتر می‌کند.

گفته می‌شود که لبنیات باعث افزایش مخاط بینی می‌شود که این گفته کاملاً نادرست می‌باشد. لبنیات قسمت پشتی گلو را  نرم می‌کند و به فرد احساس خوبی منتقل می‌کند. اگر کودک شما از خوردن شیر امتناع می‌کند می‌توانید به او آب میوه، آب و یا سوپ بدهید زیرا حتماً باید در صورت سرماخوردگی مخاط از راه بینی خارج شود.

باور 4: برای جلوگیری از چاقی باید از خوردن مواد چرب خودداری نمایید.

نوزادان و کودکان حدود 40 درصد از کالری خود را از چربیها بدست می‌آورند زیرا مغز و اندام آنها به سرعت رشد می‌کند. مغز برای رشد نیازمند اسیدهای چرب می‌باشد.

به همین دلیل است که متخصصان خوردن شیر را برای کودکان زیر 2 سال سفارش نموده‌اند. در کودکان بزرگتر نیز اسیدهای چرب برای سلامت پوست، رشد مناسب، تولید هورمونهای جنسی و جذب ویتامین ضروری است. اما بعد از 2 سالگی جذب 30 درصد کالری کافی می‌باشد.

مصرف چربی‌‌های موجود در غذا به سیر شدن کودکان کمک می‌کند. اگر کودک را از خوردن چربی منع نماییم، بچه‌ها مجبور می‌شوند که غذای زیادی مصرف نمایند که همین عامل باعث اضافه وزن در آنها می‌شود.

ب 5 : شکرعامل بیش فعالی کودکان است.

مطالعات هیچ شواهدی حاکی از تاثیر شکر در بیش فعالی کودکان نشان نداده‌اند. در واقع آزمایشی که بر روی حیوانات صورت گرفته‌ است نشان داده است که مصرف شکر فعالیت حیوانات را  کم کرده است